Vietnamese English French Spanish

Thứ trưởng Cao Quốc Hưng chủ trì Hội thảo

Theo báo cáo của Vụ Công nghiệp nặng - Bộ Công Thương, tỷ lệ giá trị xuất khẩu cơ khí trên tổng giá trị ngành cơ khí trong năm 2014 đạt 32,12%, trong khi chỉ tiêu Chiến lược là 30%. Tuy nhiên, giá trị nhập khẩu ngành cơ khí năm 2014 là 26,53 tỷ USD trong khi giá trị xuất khẩu chỉ đạt 15,23 tỷ USD. Đây là những con số biết nói cho thấy ngành cơ khí còn yếu và do vậy đòi hỏi sự nỗ lực hơn nữa của các doanh nghiệp nội ngành, đồng thời là cả sự hỗ trợ về cơ chế, chính sách của Nhà nước, để ngành Cơ khí thực sự là ngành công nghiệp nền tảng, có ý nghĩa chiến lược đối với sự phát triển nhanh, bền vững, nâng cao tính độc lập, tự chủ, đảm bảo khả năng tham gia sâu, có hiệu quả của nền kinh tế vào mạng sản xuất và phân phối toàn cầu.

Xuất phát từ thực tế ấy, Bộ Công Thương đang xây dựng Chiến lược phát triển ngành Cơ khí Việt Nam đến năm 2025 và định hướng đến năm 2035. Theo đó, mục tiêu đến năm 2025, ngành Cơ khí Việt Nam có khả năng cạnh tranh để phát triển trong hội nhập, có công nghệ hiện đại và tham gia vào chuỗi giá trị toàn cầu ở một số phân ngành, lĩnh vực cơ khí có khả năng cạnh tranh, đáp ứng cơ bản các yêu cầu công nghiệp hóa của đất nước và xuất khẩu… Đến năm 2035, ngành Cơ khí Việt Nam được phát triển với đa số các chuyên ngành có công nghệ tiên tiến, chất lượng sản phẩm đạt tiêu chuẩn quốc tế, tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu...

Toàn cảnh Hội thảo

Mới làm chủ nhóm thiết bị hàm lượng công nghệ vừa phải

Trong Chiến lược Phát triển ngành Cơ khí Việt Nam giai đoạn 2001- 2010, có xét đến năm 2020, theo kết luận số 25-KL/TW ngày 17 tháng 10 năm 2003 của Bộ Chính trị về Chiến lược phát triển ngành Cơ khí Việt Nam giai đoạn 2001- 2010, có xét đến năm 2020, ngành Cơ khí Việt Nam đã đạt được những bước tiến bộ. Tỷ trọng giá trị sản xuất công nghiệp ngành cơ khí so với tổng giá trị sản xuất công nghiệp toàn ngành công nghiệp tăng theo từng năm, từ 16% năm 2002 lên 25,1% năm 2010. Một số phân ngành cũng đã có sự chuyển biến đáng kể. Cụ thể, về thiết bị toàn bộ, trong nước đã sản xuất được các loại thiết bị cơ khí thủy công cho các nhà máy thủy điện, dây chuyền thiết bị cán thép xây dựng công suất 30.000 tấn/năm… Thiết bị ngành điện đã sản xuất được máy biến áp đến 500 KVA và các thiết bị trạm biến áp đến 220kV… Tuy nhiên, những tiến bộ ấy vẫn chưa đủ, nhất là trong giai đoạn hiện nay, khi mà ngành cơ khí được khẳng định là ngành công nghiệp nền tảng, có ý nghĩa chiến lược đối với đất nước.

Theo Bộ Công Thương, đến nay ngành cơ khí chế tạo trong nước chỉ mới làm chủ được công tác thiết kế các nhóm thiết bị có hàm lượng công nghệ vừa phải như thiết bị cơ khí thủy công, một số cụm chi tiết của các nhà máy, nhóm thiết bị đồng bộ của các dự án khác có độ phức tạp cao hơn (bao gồm lọc hóa dầu, nhà máy chế biến hóa chất, nhà máy nhiệt điện, khai thác và chế biến khoáng sản (nhôm, titan…) vẫn chưa làm chủ được công tác thiết kế.

Bên cạnh đó, các nhóm thiết bị máy động lực, cơ khí phục vụ nông, lâm ngư nghiệp và công nghiệp chế biến nông-lâm-thủy sản, cơ khí xây dựng, thiết bị kỹ thuật điện… do công tác thiết kế chưa được cập nhật kịp thời dẫn đến sản phẩm chưa đáp ứng nhu cầu thị trường, tính cạnh tranh của sản phẩm còn kém.

Về chế tạo, theo đánh giá, hiện nay phần lớn các nhà máy nhiệt điện vẫn do các nhà thầu nước ngoài làm tổng thầu EPC, đối với các dự án hóa chất, alumin, lọc hóa dầu đều do nước ngoài làm tổng thầu EPC, phần công việc chế tạo trong nước rất thấp. Đặc biệt trong thời gian qua, mặc dù Chính phủ đã quan tâm giao cho nhà thầu trong nước đóng vai trò tổng thầu EPC, nhưng phần tư vấn thiết kế vẫn cơ bản phụ thuộc vào tư vấn nước ngoài.

Đặc biệt, trong khi các doanh nghiệp nhà nước chậm đổi mới thì các doanh nghiệp tư nhân quy mô lại nhỏ bé, ít quan tâm đến đầu tư vào ngành Cơ khí - một lĩnh vực có vốn đầu tư lớn, thời gian hoàn vốn lâu, lợi nhuận thấp. Cùng với đó là sự phối hợp giữa doanh nghiệp trong nước, đặc biệt là giữa tổ chức tư vấn thiết kế và nhà chế tạo, giữa các doanh nghiệp chế tạo với nhau nhằm khai thác hết tiềm năng, thế mạnh từng doanh nghiệp còn rất hạn chế, dẫn đến đầu tư trùng lắp, giảm hiệu quả đầu tư. Đây là những điểm yếu mà doanh nghiệp cần phải khắc phục.

Chiến lược cần tổng quát, chính sách cần cụ thể hơn:

Đóng góp cho Chiến lược, các đại biểu hầu hết đều mong muốn Nhà nước ưu đãi cho doanh nghiệp cơ khí về chính sách hỗ trợ đầu tư, vay vốn, thuế… Các doanh nghiệp đều thống nhất một điều rằng: doanh nghiệp cơ khí đã yếu về nguồn lực, lại thiếu tính liên kết, cho nên, rất cần vai trò hỗ trợ và kết nối của Nhà nước.

Ông Nguyễn Chỉ Sáng phát biểu

Đáng chú ý hơn cả là những đóng góp của ông Nguyễn Chỉ Sáng - Viện trưởng Viện Nghiên cứu Cơ khí. Ông Sáng phân loại ngành hàng cơ khí khác với những ngành hàng khác là chia làm 2 loại hàng hóa là: vận hành theo quy luật thị trường và thứ hai là cần có "bàn tay hữu hình" của Nhà nước, nếu để doanh nghiệp tự xoay sở sẽ rất khó khăn, thậm chí là không thể. Do vậy, cần xác định rõ ngành hàng nào cần hỗ trợ, ngành hàng nào để doanh nghiệp tự lực cánh sinh. Tuy nhiên, ông Sáng cũng cho rằng, Nhà nước thay vì hỗ trợ cho vay lãi suất thấp thì hãy tạo cho doanh nghiệp thị trường, việc đầu tư, phát triển thế nào là của doanh nghiệp, không cần Nhà nước phải tham gia sâu. Ngoài ra, ông Sáng cũng cho rằng, việc thúc đẩy sự phát triển của một ngành "xương sống" của đất nước không phải là chuyện nhỏ, do vậy, một mình Vụ Công nghiệp nặng của Bộ Công Thương không thể làm hết việc được, nên cần sự hỗ trợ mạnh mẽ của Hiệp hội.

Đồng quan điểm với Viện Nghiên cứu Cơ khí, nhấn mạnh thêm về mặt chính sách trong Chiến lược phát triển, ông Trần Văn Quang - Chủ tịch HĐQT Tổng công ty Thiết bị điện Đông Anh góp ý rằng, chính sách cụ thể trong Chiến lược vẫn còn yếu nên các chủ trương chỉ là khẩu hiệu, khó đi vào cuộc sống. Đối với doanh nghiệp, cái cần nhất là thị trường, nếu không có thì dù đầu tư cũng phá sản hoặc không muốn đầu tư. Bên cạnh đó, việc tạo thị trường cho ngành cơ khí, Việt Nam đã ban hành Luật Đấu thầu, cụ thể khi đấu thầu quốc tế với các sản phẩm có tỷ lệ nội địa hóa trên 40% thì được cộng thêm vào giá 7%, nhưng các nước hỗ trợ rất cao, trên 7,5%. Ngoài ra, lãi vay ngân hàng thời điểm thấp nhất chỉ là 8% trong khi các nước cao nhất chỉ 3% nên khi đấu thầu không thắng được. Với các sản phẩm trong nước đã sản xuất được nhưng hiện vẫn nhập khẩu tự do, cần phải đưa ra tiêu chuẩn bắt buộc doanh nghiệp khi nhập khẩu các sản phẩm đó thì phải qua Hiệp hội Doanh nghiệp Cơ khí...

Hội thảo nhận được nhiều đóng góp từ các cơ quan quản lý và doanh nghiệp trong ngành Cơ khí

Trước những ý kiến nêu ra, Thứ trưởng Bộ Công Thương Cao Quốc Hưng nhấn mạnh, do xuất phát điểm của ngành cơ khí còn thấp, hiện doanh nghiệp vừa và nhỏ chiếm đa số nên không chỉ thiếu cả vốn, mà thiếu cả con người. Theo Thứ trưởng, từ bài học ngành công nghiệp ô tô, để phát triển ngành công nghiệp cơ khí cũng cần phải có một chính sách hỗ trợ chung cho các ngành công nghiệp phụ trợ khác. Tuy nhiên, trong bối cảnh nguồn lực còn hạn chế, trước mắt, Nhà nước có thể đẩy mạnh những chính sách chung như tạo thị trường để doanh nghiệp yên tâm sản xuất, kinh doanh, qua đó nâng cao sức cạnh tranh của sản phẩm.

Chiến lược phát triển ngành Cơ khí Việt Nam đến năm 2025 và định hướng đến năm 2035

Mục tiêu cụ thể:

- Tăng trưởng giá trị sản xuất công nghiệp ngành Cơ khí giai đoạn đến năm 2020 đạt 15-16%/năm, giai đoạn đến năm 2030 đạt 14-15%, góp phần tăng tỷ trọng đóng góp của công nghiệp chế biến và chế tạo trên 30% GDP sau năm 2025.

- Năm 2025, tỷ trọng ngành Cơ khí chiếm trên 21% và năm 2035 chiếm trên 24% trong cơ cấu ngành công nghiệp.

- Năm 2025, ngành Cơ khí đáp ứng trên 50% nhu cầu thị trường trong nước và năm 2035 đáp ứng trên 60%.

Các giải pháp thực hiện:

1. Về cơ chế chính sách: Ban hành kịp thời các chính sách thúc đẩy ngành Cơ khí bao gồm các ưu đãi về thuế, các biện pháp hỗ trợ đầu tư và kinh doanh; Tiếp tục rà roát sửa đổi bổ sung và hoàn thiện hệ thống cơ chế chính sách hỗ trợ ngành cơ khí phù hợp với cam kết hội nhập kinh tế quốc tế và định hướng kinh tế thị trường xã hội chủ nghĩa nhằm tạo động lực cho phát triển ngành Cơ khí Việt Nam; Đẩy mạnh cải cách hành chính, đặc biệt là thủ tục hành chính…

2. Nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước đối với hoạt động ngành Cơ khí: Nâng cao năng lực của cơ quan quản lý nhà nước ngành Cơ khí, đảm bảo thực hiện tốt chức năng quản lý nhà nước trong việc nâng cao hiệu quả thực hiện các chính sách đã ban hành; Thúc đẩy và phát huy vai trò các hiệp hội ngành nghề trong việc liên kết các doanh nghiệp trong ngành Cơ khí, khắc phục tình trạng chia cắt và phân tán trong ngành Cơ khí…

3. Nâng cao hiệu quả đầu tư và sản xuất kinh doanh tại các doanh nghiệp cơ khí: Thực hiện chính sách hỗ trợ đầu tư có trọng tâm, trọng điểm, tập trung vào các dự án sản xuất sản phẩm cơ khí quan trọng, có dung lượng thị trường đủ lớn; đa dạng hóa các nguồn vốn của các doanh nghiệp cơ khí, cân đối, phân bổ nguồn vốn hợp lý nhằm đảm bảo hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp; Nhà nước có chính sách hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới công nghệ, thiết bị sản xuất, áp dụng công nghệ và mô hình quản lý sản xuất tiên tiến để nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng, tài nguyên đầu vào, nâng cao năng suất, chất lượng và khả năng cạnh tranh của sản phẩm cơ khí…

4. Phát triển nguồn nhân lực ngành Cơ khí: xác định nhu cầu nhân lực của ngành Cơ khí làm căn cứ để các cơ sở đào tạo chủ động lập kế hoạch đào tạo mới, đào tạo lại, đào tạo chuyên sâu và đào tạo quản trị doanh nghiệp…

5. Phát triển khoa học công nghệ ngành Cơ khí.

Nguồn: tapchicongthuong.vn

Tin tức thị trường liên quan

Lợi ích cao – thân thiện môi trườngTheo các chuyên gia, mỗi năm nước ta tiêu thụ khoảng 20 tỷ viên gạch. Với đà phát triển này, đến năm 2020, lượng gạch cần cho xây dựng là hơn 40 tỷ viên/1 năm. Để ...
Ngày 8/7, tại TP. Đà Nẵng, Bộ KH&CN đã tổ chức Hội thảo “Tăng cường sản xuất và sử dụng gạch không nung khu vực miền Trung-Tây Nguyên” nhằm chia sẻ và nhân rộng công nghệ sản xuất và sử dụng gạch ...
Vật Liệu Xây Dựng cho Tòa nhà Keangnam cao 70 tầng sừng sững tại đường Phạm Hùng (Hà Nội) thoạt nhìn không có gì đặc biệt ngoài chiều cao của nó. Nhưng thực tế sự khác biệt nằm ngay trong từng viên ...
Sau 9 năm triển khai thực hiện Chiến lược phát triển ngành cơ khí, đến nay, các doanh nghiệp cơ khí đã đạt được những kết quả nhất định nhưng cũng còn không ít âu lo về định hướng phát triển tương ...
Dành nhiều ưu đãi hơn cho sản xuất máy móc phục vụ nông nghiệp, cần gấp rút tiến hành cổ phần hóa các doanh nghiệp sản xuất máy nông nghiệp. Đó là nội dung cuộc trao đổi của phóng viên Báo Công ...
Ngày 10/11/2015, Bộ Công Thương đã tổ chức Hội thảo "Chiến lược Phát triển ngành Cơ khí Việt Nam" nhằm đánh giá kết quả của Chiến lược phát triển ngành Cơ khí Việt Nam giai đoạn 2001 - 2010, qua đó, ...
Khoa học và công nghệ (KH&CN) cơ khí chế tạo của thế giới trong thế kỷ XX đã có những bước phát triển vượt bậc nhờ ứng dụng các công nghệ hiện đại như: Công nghệ thông tin, vật liệu nano, tự động ...
Trong khuôn khổ các hoạt động của Triển lãm Quốc tế Vietbuild TP. HCM 2016 lần thứ nhất (diễn ra từ ngày 24 - 28/6/2016), tại Trung tâm Triển lãm & Hội chợ Sài Gòn - SECC 799 Nguyễn Văn Linh, ...
(TBKTSG Online) – Các nhà máy sản xuất gạch không nung sử dụng nguyên liệu tro xỉ than nhiệt điện, xi măng, đá tạp, cát hiện đang thu lãi lớn do giá thành chỉ bằng nửa giá bán trong khi sản phẩm làm ...
Go to top